Σάββατο, 30 Μαΐου 2009

Μπλογκοπαίχνιδο με τα "Ματωμένα Χώματα" της Διδώς Σωτηρίου


Το ξεκίνησε η Εαρινή Συμφωνία (
Αγγελική Κώττη) κι εμείς ακολουθούμε μετά χαράς!

Η Διδώ Σωτηρίου θυμάται διαβάζοντας αποσπάσματα από τα "Ματωμένα Χώματα" (σελ. 311-314).

video

- Φωτιά!
- Φωτιά!
- Βάλαν φωτιά στη Σμύρνη!
Πεταχτήκαμε ορθοί. Κοκκινόμαυρες φλόγες τινάζονταν στον ουρανό, χοροποδηχτές.
- Είναι κατά την Αρμενογειτονιά.
- Κατά κει φαίνεται να `ναι.
- Πάλι οι Αρμεναίοι θα τα πλερώσουνε!
- Αποκλείεται να κάψουνε ολόκληρη τη Σμύρνη. Ποιο συμφέρον έχουνε; Αφού έγινε πια δική τους...
Ποιο συμφέρον είχαμε μεις που καίγαμε τα τουρκοχώρια στην υποχώρηση;
Η φωτιά απλωνόταν παντού. Ντουμάνιασε ο ουρανός. Μαύρα σύγνεφα ανηφορίζανε και μπερδευότανε το `να με τ` άλλο. Κόσμος, εκατοντάδες χιλιάδες κόσμος, τρελός από φόβο, αρχίνησε να τρέχει απ` όλα τα στενοσόκακα και τους βερχανέδες και να ξεχύνεται στην παραλία σαν μαύρο ποτάμι.
- Σφαγή! Σφαγή!
- Παναγιά, βοήθα!
- Προφτάστε!
- Σώστε μας!
Η μάζα πυκνώνει, δεν ξεχωρίζεις ανθρώπους, μα ένα μαύρο ποτάμι που κουνιέται πέρα δώθε απελπισμένα, δίχως να μπορεί να σταθεί ούτε να προχωρήσει. Μπρος θάλασσα, πίσω φωτιά και σφαγή! Ένας αχός κατρακυλάει από τα βάθη της πολιτείας και σπέρνει τον πανικό.
-Τούρκοι!
- Τσέτες!
- Μας σφάζουνε!
- Έλεος!
Η θάλασσα δεν είναι πια εμπόδιο. Χιλιάδες άνθρωποι πέφτουνε και πνίγονται. Τα κορμιά σκεπάζουνε τα νερά σαν να `ναι μόλος. Οι δρόμοι γεμίζουνε κι αδειάζουνε και ξαναγεμίζουνε. Νέοι, γέροι, γυναίκες, παιδιά ποδοπατιούνται, στριμώχνονται, λιποθυμούνε, ξεψυχούνε. Τους τρελαίνουν οι χατζάρες, οι ξιφολόγχες, οι σφαίρες των τσέτηδων!
- Βουρ, κεραταλάρ! (Χτυπάτε τους τούς κετατάδες!).
Το βράδυ το μονοφώνι κορυφώνεται. Η σφαγή δε σταματά. Μόνο όταν τα πλοία ρίχνουνε προβολείς γίνεται μια πρόσκαιρη ησυχία. Μερικοί που καταφέρανε να φτάσουνε ζωντανοί ίσαμε τη μαούνα, μας ιστορούνε το τι γίνεται όξω, στις γειτονιές. Οι τσέτες του Μπεχλιβάν και οι στρατιώτες του Νουρεντίν τρώνε ανθρώπινο κρέας. Σπάζουνε, πλιατσικολογούνε σπίτια και μαγαζιά. Όπου βρούνε ζωντανούς, τους τραβούνε όξω και τους βασανίζουνε. Σταυρώνουνε παπάδες στις εκκλησιές, ξαπλώνουνε μισοπεθαμένα κορίτσια κι αγόρια πάνω στις Άγιες Τράπεζες και τ` ατιμάζουνε. Απ` τον Αι-Κωνσταντίνο και το Ταραγάτς ίσαμε το Μπαλτσόβα το τούρκικο μαχαίρι θερίζει.
Η φωτιά όλη νύχτα αποτελειώνει το χαλασμό. Γκρεμίζονται τοίχοι, θρυμματίζονται γυαλιά. Οι φλόγες κριτσανίζουνε μαδέρια, έπιπλα, και φτούνε σιδερικά. Ξεθεμελιώνουνε την πολιτεία ολόκληρη. Απλώνουν πάνω στα έργα των ανθρώπων και τα διαλύουνε. Σπίτια, εργαστάσια, σκολειά, εκκλησίες, μουσεία, νοσοκομεία, βιβλιοθήκες, θέατρα, αμύθητοι θησαυροί, κόποι, δημιουργίες αιώνων. Εξαφανίζουνται κι αφήνουνε στάχτη και καπνούς.
Αχ, γκρέμισε ο κόσμος μας! Γκρέμισε η Σμύρνη μας! Γκρέμισε η ζωή μας! Η καρδιά, τρομαγμένο πουλί, δεν ξέρει που να κρυφτεί. Ο τρόμος, ένας ανελέητος καταλύτης άδραξε στα νύχια του κείνο το πλήθος και το αλάλιασε. Ο τρόμος ξεπερνάει το θάνατο. Δε φοβάσαι το θάνατο. Φοβάσαι τον τρόμο. Ο τρόμος έχει τώρα το πρόσταγμα. Τσαλαπατά την ανθρωπιά. Αρχίζει από το ρούχο και φτάνει ίσαμε την καρδιά. Λέει: Γονάτισε, γκιαούρη! Και γονατίζει. Ξεγυμνώσου! Και ξεγυμνώνεται. Άνοιξε τα σκέλια σου! Και τ` ανοίγει. Χόρεψε! Και χορεύει. Φτύσε την τιμή σου και την πατρίδα σου! Και φτύνει. Απαρνήσου την πίστη σου! Και την απαρνιέται. Αχ, ο τρόμος! Όποια γλώσσα κι αν μιλάς, λόγια δε θα βρεις να τονε περιγράψεις.
Τί κάνουν, λοιπόν, οι προστάτες μας; Τί κάνουν οι ναυάρχοι με τα χρυσά σιρίτια, οι διπλωμάτες κι οι πρόξενοι της Αντάντ! Στήσανε κινηματογραφικές μηχανές στα καράβια τους και τραβούσανε ταινίες τη σφαγή και τον ξολοθρεμό μας! Μέσα στα πολεμικά οι μπάντες τους παίζανε εμβατήρια και τραγούδια της χαράς, για να μη φτάνουν ίσαμε τ` αφτιά των πληρωμάτων οι κραυγές της οδύνης και οι επικλήσεις του κόσμου. Και να ξέρει κανείς πως μια, μόνο μια κανονιά, μια διαταγή, έφτανε για να διαλύσει όλα κείνα τα μαινόμενα στίφη. Κι η κανονιά δε ρίχτηκε κι η εντολή δε δόθηκε!

Διδώ Σωτηρίου
Από τη φωτοθήκη της Σύγχρονης Ελληνικής Λογοτεχνίας που είναι διαθέσιμη στον κόμβο του ΕΚΕΒΙ.

5 σχόλια:

Εαρινή Συμφωνία είπε...

Πόσο σκληρό, πόσο συγκλονιστικό. Ποτέ να μην ξαναγίνει.Μπράβο σας

xrysomyga είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
xrysomyga είπε...

Μπράβο και σε σας που δίνεται το έναυσμα για μια σειρά από ιστο-αναρτήσεις σελίδων μνήμης γιατί, όπως είπε και η Διδώ Σωτηρίου:

"Η μνήμη είναι ένα κομμάτι αιωνιότητας... Έχει ένα κομμάτι αιωνιότητας. Νομίζω, ότι όλα τα πράγματα που μείνανε ήταν από μνήμη. Ο άνθρωπος που ξέρει να χαίρεται τις μνήμες μακραίνει τη ζωή του...".

(από συνέντευξή της στην εφημερίδα "Κέρδος").

xrysomyga είπε...

Μπράβο και σε μένα για το "δίνεται". Αλλά, σιγά μην κλάψω.

Διονύσης Μάνεσης είπε...

Λίγο ακόμα και θα ιδούμε το βιβλίο να ανθίζει...
Χρυσομυγούλα, όντως, συγκλονιστικό απόσπασμα. ( Και πόσα άλλα, βέβαια, αφού πίσω συγκλονιστικά γεγονότα..)