Τετάρτη, 3 Ιουνίου 2009

Συνεχίζοντας το μπλογκοπαίχνιδο με τα "Ματωμένα Χώματα" και τη Διδώ Σωτηρίου


"Η Ιστορία έγνεθε, έγνεθε
γυρίζοντας τις νίκες σε ξαφνικούς χαμούς και τα δάκρυα
σ` άλλα δάκρυα - έγνεθε
ατάραχη κι ακατανόητη κι ανεπανάληπτη κι ασίγαστη και οριστική".

Τάσος Λειβαδίτης, Συμφωνία αρ. 1. 1957


Ακολουθώντας τις ιδιαίτερες και πολύ ξεχωριστές περπατησιές της Ειρήνης, συνεχίζουμε το μπλογκοπαίχνιδο με τα "Ματωμένα Χώματα" το οποίο, όπως πολύ σωστά επισημαίνει η Λίλα, "ξεπερνάει τα όρια του παιχνιδιού" και μετατρέπεται σε κέντρισμα μνήμης, για να κινηθεί η ανάμνηση των ανθρώπων που κατακρεουργήθηκαν και που το χαμόγελό τους έγινε οδυνηρή γκριμάτσα. Και η Άννα στο παιχνίδι με πολύ ωραίες φωτο-ψηφίδες.

ΔΙΔΩ ΣΩΤΗΡΙΟΥ
"Η ΑΓΕΡΑΣΤΗ ΜΑΝΩΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ"

στη Νεοελληνική Εικονιστική Προσωπογραφία

από τον Ψηφιακό Θησαυρό Ελληνικής Ιστορίας και Πολιτισμού
ΠΑΝΔΕΚΤΗΣ




Η συνέχεια λοπόν, με αναζήτηση στο σώμα κειμένων της Βιβλιοθήκης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης "Άρθρα Εφημερίδων και Περιοδικών". Πληκτρολογώντας στη διεύθυνση http://cds.lib.auth.gr/Articles/ "Ματωμένα Χώματα" ή "Διδώ Σωτηρίου" προκύπτει αριθμός αποτελεσμάτων, από τα οποία έκανα τις δικές μου επιλογές.

"Γεννήθηκα το 1909 πριν τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, έχω ζήσει και τον δεύτερο Παγκόσμιο, πράγμα που έχει επηρεάσει και το έργο μου. Γεννήθηκα σε μια ζεστή χώρα που οι γιαγιάδες βάζουν τον "Μάρτη" στα χεράκια των παιδιών, στη Μικρά Ασία στο Αϊντίνιον. Χώματα ευλογημένα. Όπου έβαζες ένα κλαράκι ξεραμένο έβγαζε φύλλα. Αυτή η γη η εύφορη, η όμορφη, όπου οι Μικρασιάτες μέχρι τον πόλεμο είχαν τα πάντα στα χέρια τους, είναι η γη μου.

Ματωμένα Χώματα,
σπορά της φρίκης όσων ζουν από τον πόλεμο σε βάρος των λαών!

Χαρακτηρίστηκε ως το "βιβλίο της σύγχρονης εξόδου". Χωρίς ιδέα σοβινισμού διηγείται μυθιστορηματικά την περιπέτεια του μικρασιατικού ελληνισμού, που μετά την καταστροφή πέρασε στην Ελλάδα. Η Διδώ Σωτηρίου, με τη διήγησή της, ζωντανεύει το ανθρώπινο δράμα όλων των μικρών λαών που προσφέρονται θυσία και οδηγούνται ως πρόβατα επί σφαγήν στο βωμό των ιμπεριαλιστικών συμφερόντων. Το 1962, που εκδόθηκαν τα "Ματωμένα Χώματα" είχαν τεράστια απήχηση ακόμα και στην Τουρκία. ...Από αυτόπτες μάρτυρες πήρε το υλικό της η Διδώ Σωτηρίου. Έσκυψε πάνω απ` τις μνήμες των ζωντανών και με ευλάβεια και προσοχή τράβηξε μέσα απ` την καρδιά τους το πικρό παράπονο και το πελώριο "γιατί".

Ετούτο το βιβλίο μοιάζει να `χει βόλια τις σελίδες του που σε πυροβολάνε - το τελειώνεις κι έχεις γευτεί όλη τη χαμένη ευτυχία κι όλο τον πόνο της Μικρασίας. Γιατί, τα "Ματωμένα Χώματα" της Διδώς Σωτηρίου είναι ένα μυθιστόρημα -πολιτικοκοινωνιολογικό δοκίμιο και μαζί ένα ποίημα για την ανθρωπιά που κατακρεουργήθηκε και για το χαμόγελο που έγινε οδυνηρή γκριμάτσα για ενάμισι εκατομμύριο Έλληνες της Ιωνίας και για όλο τον Ελληνισμό. ...Παίρνουν τον αναγνώστη από το χέρι και τον τριγυρνούν στην ύπαιθρο και στις πολιτείες της Μικρασίας, σε ήθη και έθιμα, σε γλέντια, λεβεντιές, έρωτες, σκληρότητες, τρυφερότητες, αγωνίες, αγριότητες, πληγές, θανάτους. ...Και `κείνη γλώσσα! Σαν μάγισσα δίνει ζωή... Αυτό είναι λογοτεχνία: το πηγαίο ν` αγγίζεται από τον τεχνίτη, να μεταμορφώνεται σε λόγο με σημασία - και η Διδώ Σωτηρίου κρατάει με σεβασμό την πένα της μπροστά στο λαϊκό μέλημα...


Η Διδώ Σωτηρίου, που στα 90 της η εσωτερική της φλόγα έκαιγε πολύ πιο έντονα απ` ό,τι σε πλήθος νεώτερούς της συμβούλευε τις νέες γενιές:

"Να κάνουν λιγότερα αλλά τέτοια που να πιάνουν τόπο.

Να βοηθήσουν αυτή τη χώρα να γίνει λίγο πιο ξύπνια και λίγο πιο διεκδικητική.

Να παίρνουν τα μέτρα τους και να ρίχνονται στην αναζήτηση. Γιατί αυτή είναι η πιο ωραία.

Να χαίρονται τη ζωή με τα καλά της και τα κακά της"
.

4 σχόλια:

Διονύσης Μάνεσης είπε...

Ας μου επιτραπεί ένα σχόλιο έξω από την ουσία της ανάρτησης.
Αυτό που σε σένα ίσως φαίνεται στοιχειώδες και απλό, για πολλούς, μεταξύ των οποίων κι εγώ, δεν είναι: Αυτές οι μαγικές διευθύνσεις απ' όπου συναντάς τέτοιο πλούτο (άρθρων, κειμένων κλπ) είναι αληθινές αποκαλύψεις!
ΚΑΙ γι' αυτό σ' ευχαριστώ.

Ειρήνη Λιβανού είπε...

Θα συμφωνήσω με το Διονύση ότι μ' αυτή σου την ανάρτηση, όχι μόνο εμπλούτισες τις γνώσεις μας για τη Διδώ Σωτηρίου, αλλά μας έκανες και γνωστές κάποιες διευθύνσεις που αγνοούσαμε.
Κι άλλο ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ.
Μ' έχεις βοηθήσει απίστευτα. Να είσαι καλά.
Τα φιλιά μου

annboukou είπε...

Εμένα μου άρεσαν οι συμβουλές και αυτές θα κρατήσω και θα μεταφέρω.

xrysomyga είπε...

Απουσίες κι εδώ, με τον καλό λόγο στο στόμα πάντα, να `στε καλά αγαπημένοι μου φίλοι.