Μακάρι η ζωή σας να είναι μέρες γεμάτες ήλιο και φως

Και να που φτάνουμε στο τέλος. Με πρωτοβουλία των εννέα κοριτσιών της Γ΄ Λυκείου, συναντηθήκαμε (σχεδόν) όλοι μαζί, μαθήτριες και καθηγητές, για να πιούμε ένα (...) κρασάκι. Τα κορίτσια μας, θέλησαν να βρεθούνε με τους καθηγητές τους για να τούς κεράσουν, σε ταβερνάκι στα Γιάννενα, με τη λήξη της σχολικής χρονιάς αλλά και της σχολικής τους ζωής.

Περάσαμε μια πολύ όμορφη και συγκινητική βραδιά. Άρωμα νιότης γύρω μας, πρόσωπα τρυφερά και γελαστά, πλημμυρισμένα από αμεριμνησία, νεανικούς πόθους και όνειρα. Μια παρέα όλο κέφι, ζωντάνια και ευδιαθεσία.

Αχ, πόσο γρήγορα περνάει ο καιρός και ήρθε η ώρα για τη σονάτα (...) του αποχαιρετισμού. "Παγώσαμε" στιγμές, για να μην χαθούν αργότερα, καθώς ο καιρός θα περνά, για να μπορούμε να επιστρέφουμε στο παρελθόν, να ονειροπολούμε, να φέρνουμε μπροστά μας εικόνες με αγαπημένα πρόσωπα που πέρασαν και έφυγαν.

Η ευχή όλων μας είναι η ζωή τους να είναι πάντα μέρες γεμάτες ήλιο και φως. Να κρατήσουν αναμμένη τη φλόγα που ανάβει αυτή η ζωή μέσα τους, τη φλόγα της προσπάθειας, του πόθου και της λαχτάρας για,

να κατακτήσουν την Απεραντοσύνη της θάλασσας, "και η θάλασσα είναι απέραντη, τα πουλιά μυριάδες",

να κρατήσουν ζωντανή την ψυχή τους, "όταν ο έρωτας και το όνειρο συμβασιλεύουν".


Η ζωή έχει αλλοπρόσαλλους και ταχύτατους ρυθμούς.

"Θέλει να κοιμάσαι μ` ανοιχτά πανιά και μ` ανεβασμένη την άγκυρά σου"

όπως λέει ο Ελύτης, για να μην σε πνίξει το λαχάνιασμα.

Ένα μεγάλο ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ στα κορίτσια μας και για το κέρασμα και για τις έντονες συγκινήσεις που μας χάρισαν.
Θα ήθελα, τελειώνοντας, να τούς αφιερώσω τους καταπληκτικούς στίχους του Πεσσόα, από το βιβλίο, που πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ "Φερνάντο Πεσσόα, Κ. Π. Καβάφης. Τα εξαίσια όργανα του μυστικού θιάσου".
Τονίζουν πόσο σημαντικό είναι για τον καθέναν να μην λειτουργεί σύμφωνα με τις επιταγές των άλλων αλλά κατά πως ο ίδιος γουστάρει, χωρίς υπερβολές και χωρίς αποκλεισμούς, δίνοντας την ψυχή του σε ό,τι κι αν κάνει, από το μεγαλύτερο μέχρι το πιο μικρό και ασήμαντο.

Για να είσαι μεγάλος, να είσαι ολόκληρος: τίποτα
Από τον εαυτό σου μην υπερβάλλεις ή αποκλείεις.
Να είσαι ολόκληρος εσύ σε κάθε πράγμα. Βάλε τον εαυτό σου
Στο μικρότερο πράγμα που κάνεις.
Έτσι και η σελήνη ολόκληρη σε κάθε λίμνη λάμπει
Και λάμπει, γιατί ζει ψηλά.

ΝΑ ΕΧΕΤΕ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΖΩΗ ΣΑΣ

Υ.Γ. Για τα κόκκινα μάτια δεν φταίει η μηχανή μου. Είναι που μας πήραν τα κλάματα από την πολλή συγκίνηση.

Συνεχίζοντας το μπλογκοπαίχνιδο με τα "Ματωμένα Χώματα" και τη Διδώ Σωτηρίου

"Η Ιστορία έγνεθε, έγνεθε γυρίζοντας τις νίκες σε ξαφνικούς χαμούς και τα δάκρυα
σ` άλλα δάκρυα - έγνεθε
ατάραχη κι ακατανόητη κι ανεπανάληπτη κι ασίγαστη και οριστική".

Τάσος Λειβαδίτης, Συμφωνία αρ. 1. 1957

Ακολουθώντας τις ιδιαίτερες και πολύ ξεχωριστές περπατησιές της Ειρήνης, συνεχίζουμε το μπλογκοπαίχνιδο με τα "Ματωμένα Χώματα" το οποίο, όπως πολύ σωστά επισημαίνει η Λίλα, "ξεπερνάει τα όρια του παιχνιδιού" και μετατρέπεται σε κέντρισμα μνήμης, για να κινηθεί η ανάμνηση των ανθρώπων που κατακρεουργήθηκαν και που το χαμόγελό τους έγινε οδυνηρή γκριμάτσα. Και η Άννα στο παιχνίδι με πολύ ωραίες φωτο-ψηφίδες.

ΔΙΔΩ ΣΩΤΗΡΙΟΥ
"Η ΑΓΕΡΑΣΤΗ ΜΑΝΩΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ"

Η Διδώ Σωτηρίου

στη Νεοελληνική Εικονιστική Προσωπογραφία

από τον Ψηφιακό Θησαυρό Ελληνικής Ιστορίας και Πολιτισμού
ΠΑΝΔΕΚΤΗΣ

Η συνέχεια λοπόν, με αναζήτηση στο σώμα κειμένων της Βιβλιοθήκης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης "Άρθρα Εφημερίδων και Περιοδικών". Πληκτρολογώντας στη διεύθυνση http://cds.lib.auth.gr/Articles/ "Ματωμένα Χώματα" ή "Διδώ Σωτηρίου" προκύπτει αριθμός αποτελεσμάτων, από τα οποία έκανα τις δικές μου επιλογές.

• ΝΙΚΗ 30 Μαρτίου 1991

"Γεννήθηκα το 1909 πριν τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, έχω ζήσει και τον δεύτερο Παγκόσμιο, πράγμα που έχει επηρεάσει και το έργο μου. Γεννήθηκα σε μια ζεστή χώρα που οι γιαγιάδες βάζουν τον "Μάρτη" στα χεράκια των παιδιών, στη Μικρά Ασία στο Αϊντίνιον. Χώματα ευλογημένα. Όπου έβαζες ένα κλαράκι ξεραμένο έβγαζε φύλλα. Αυτή η γη η εύφορη, η όμορφη, όπου οι Μικρασιάτες μέχρι τον πόλεμο είχαν τα πάντα στα χέρια τους, είναι η γη μου.

• Ο Λόγος, Κυριακή 31 Μαρτίου 1991

Ματωμένα Χώματα,

σπορά της φρίκης όσων ζουν από τον πόλεμο σε βάρος των λαών!

Χαρακτηρίστηκε ως το "βιβλίο της σύγχρονης εξόδου". Χωρίς ιδέα σοβινισμού διηγείται μυθιστορηματικά την περιπέτεια του μικρασιατικού ελληνισμού, που μετά την καταστροφή πέρασε στην Ελλάδα. Η Διδώ Σωτηρίου, με τη διήγησή της, ζωντανεύει το ανθρώπινο δράμα όλων των μικρών λαών που προσφέρονται θυσία και οδηγούνται ως πρόβατα επί σφαγήν στο βωμό των ιμπεριαλιστικών συμφερόντων. Το 1962, που εκδόθηκαν τα "Ματωμένα Χώματα" είχαν τεράστια απήχηση ακόμα και στην Τουρκία. ...Από αυτόπτες μάρτυρες πήρε το υλικό της η Διδώ Σωτηρίου. Έσκυψε πάνω απ` τις μνήμες των ζωντανών και με ευλάβεια και προσοχή τράβηξε μέσα απ` την καρδιά τους το πικρό παράπονο και το πελώριο "γιατί".

• Έθνος της Κυριακής, 4 Οκτωβρίου 1987

Ετούτο το βιβλίο μοιάζει να `χει βόλια τις σελίδες του που σε πυροβολάνε - το τελειώνεις κι έχεις γευτεί όλη τη χαμένη ευτυχία κι όλο τον πόνο της Μικρασίας. Γιατί, τα "Ματωμένα Χώματα" της Διδώς Σωτηρίου είναι ένα μυθιστόρημα -πολιτικοκοινωνιολογικό δοκίμιο και μαζί ένα ποίημα για την ανθρωπιά που κατακρεουργήθηκε και για το χαμόγελο που έγινε οδυνηρή γκριμάτσα για ενάμισι εκατομμύριο Έλληνες της Ιωνίας και για όλο τον Ελληνισμό. ...Παίρνουν τον αναγνώστη από το χέρι και τον τριγυρνούν στην ύπαιθρο και στις πολιτείες της Μικρασίας, σε ήθη και έθιμα, σε γλέντια, λεβεντιές, έρωτες, σκληρότητες, τρυφερότητες, αγωνίες, αγριότητες, πληγές, θανάτους. ...Και `κείνη γλώσσα! Σαν μάγισσα δίνει ζωή... Αυτό είναι λογοτεχνία: το πηγαίο ν` αγγίζεται από τον τεχνίτη, να μεταμορφώνεται σε λόγο με σημασία - και η Διδώ Σωτηρίου κρατάει με σεβασμό την πένα της μπροστά στο λαϊκό μέλημα...

• ΤΑ ΝΕΑ, 1 Φεβρουαρίου 1999

Η Διδώ Σωτηρίου, που στα 90 της η εσωτερική της φλόγα έκαιγε πολύ πιο έντονα απ` ό,τι σε πλήθος νεώτερούς της συμβούλευε τις νέες γενιές:

"Να κάνουν λιγότερα αλλά τέτοια που να πιάνουν τόπο.

Να βοηθήσουν αυτή τη χώρα να γίνει λίγο πιο ξύπνια και λίγο πιο διεκδικητική.

Να παίρνουν τα μέτρα τους και να ρίχνονται στην αναζήτηση. Γιατί αυτή είναι η πιο ωραία.

Να χαίρονται τη ζωή με τα καλά της και τα κακά της".