Και η ποιητική περιπλάνηση ξεκινά με Ρίτσο

Κείμενα νεοελληνικής λογοτεχνίας β΄ γυμνασίου
Γιάννης Ρίτσος "Ερημωμένα χωριά"

Το απόσπασμα ανήκει στην ποιητική σύνθεση "Η τελευταία π.Α. εκατονταετία".

Εμείς λοιπόν παιδιά, επειδή δε μετατρέπουμε το μαγευτικό ταξίδι της ψυχής και του νου σε μια αργή, βασανιστική διαδρομή προς στα κάτεργα, σήμερα θα πάμε στο εργαστήριο και θα διαβάσουμε και άλλα πολλά ποιήματα του μεγάλου μας ποιητή έτσι ώστε να τον γνωρίσουμε καλύτερα. Εξάλλου, έχουμε πολλά να πούμε και να κάνουμε γι αυτόν, ειδικά φέτος. Θα τα διαβάσουμε όμως παίζοντας, διασκεδάζοντας και δημιουργώντας, χωρίς κανένα βάσανο. Αντιθέτως, είμαι σίγουρη ότι το μάθημά μας θα είναι πολύ ευχάριστο.

Προσοχή στο τι θα κάνουμε.
Βλέπουμε στην επιφάνεια εργασίας του υπολογιστή μας ένα αρχείο στον επεξεργαστή κειμένου με το όνομα Ρίτσος. Το ανοίγουμε και ...αρχίζουμε την ποιητική μας περιπλάνηση, επιλέγοντας, διαβάζοντας και χρωματίζοντας.
Στη δεύτερη σελίδα του αρχείου υπάρχουν σκόρπιες λέξεις, παρμένες από ποιήματα του Ρίτσου. Με πατημένο το πλήκτρο Ctrl οδηγείτε το ποντίκι σας πάνω στη λέξη που προτιμάτε. Πατάτε το χεράκι που θα εμφανιστεί πάνω από τη λέξη και ανοίγει μια σελίδα με ποιήματα ή στίχους ποιημάτων. Τη διαβάζετε προσεχτικά και χρωματίζετε τη λέξη της επιλογής σας με διαφορετικό χρώμα ο καθένας σας. (Η ίδια λέξη μπορεί να συναντιέται περισσότερες από μία φορές οπότε τη χρωματίζουμε όσες φορές τη βρίσκουμε).
Αφού τελειώσετε, επανέρχεστε στην αρχική σελίδα πατώντας, κατά τον ίδιο τρόπο, στη λέξη "αρχική" πάνω δεξιά στη σελίδα σας. Συνεχίζετε με την επίλογή νέας λέξης από το σύνολο λέξεων.
Στο τέλος, ο κάθε μαθητής παρουσιάζει στην τάξη τα ποιήματα που διάβασε και επιλέγει ένα από αυτά για να κάνει καρτούλα, με τον τρόπο που θα συζητήσουμε στην τάξη.

Καλή ποιητική περιπλάνηση!!!

Ritsos

View more documents from evstamou.

Βραβεία λεξο-ποιήματος

Θερμά συγχαρητήρια στους μαθητές της β΄ γυμνασίου που με τη φαντασία τους ταξίδεψαν στο μαγικό κόσμο της ποίησης, έναν κόσμο από τον οποίο ο καθένας μας μπορεί να εμπνευστεί και να δημιουργήσει. Τα λεξο-ποιήματά τους είναι όλα μοναδικά.

Τι πιο αναζωογονητικό και υγιές από μια ποιητική περιπλάνηση, δε συμφωνείτε;

Να διαβάζουμε ποίηση, παιδιά, γιατί όπως είπε και ο μεγάλος μας ποιητής Οδυσσέας Ελύτης

"η ποίηση είναι μια πηγή αθωότητας"

ή και ο άλλος μεγάλος μας ποιητής Γιώργος Σεφέρης

"Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα.
Τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε; "

Διαβάσαμε στην τάξη τα ποιήματά σας και δημοσιεύουμε στο ιστολόγιο του σχολείου μας τα τρία πρώτα, που εσείς βραβεύσατε.

Ο ΛΕΒΕΝΤΗΣ (Α΄ βραβείο)

Πρώτος θυμούμε ήτανε λεβέντης στο χωριό μου.
Στη μέση πάλα φόραε στη ζώνη κρεμασμένη,
οι κάλτσες χρυσοκέντητες στο χέρι ζυγιασμένες,
τα φουντωτά τσαρούχια του αγαπημένα όλων,
και τη χρυσή τη χαίτη του στο χέρι εκρατούσε.

Κι όλο ελαμπάδιαζε στον αναμμένο δρόμο
τρικυμισμένος ήτανε στον κόσμο ξακουσμένος.
Ήταν λεβέντης λυγερός, λεβέντης καβαλάρης
με τ` άλογό του έφευγε μεσ` στο βραδί αντάμα.
(Τσαπραλής Θανάσης)

ΟΠΤΑΣΙΑ (Β΄ βραβείο)

Στα παιδικά μου χρόνια όλο κάλλος
θυμούμαι τη μεγάλη οπτασία,
η καρδιά της όλο χάος
το μυαλό της αγριεμένη τρικυμία.

Είχε μάτι όλο νάζι
τη μορφή της στην καρδιά σου τη χαράζει,
με χάρη στ` άλογο καβάλα
όπως ο Μπότσαρης κρατάει την πάλα.

Τα μαλλιά της ήταν φουντωτά
σαν τ` αλόγου της τη χαίτη κυματιστά,
ολημερίς έστεκε σ` ένα ξωκκλήσι
το λεβέντη της προσμένοντας για να φιλήσει.

Σαν γύριζε στο σπίτι αστροβολούσε
ίδια αναμμένη αθυμωνιά λαμποκοπούσε,
πρώτη λουζότανε το μεσημέρι
νά η οπτασία μας από το Περιστέρι!
(Ντούτση Γεωργία)

ΥΜΝΟΣ ΣΤΟΝ ΜΠΟΤΣΑΡΗ (Γ΄ βραβείο)

Πρώτος βγαίνει ο λεβέντης
ο Μπότσαρης ο νεοφέρτης.
Η χαίτη του ήτανε όλο χάζι
μεσ` στην ερημιά φαντάζει.

Την πάλα του κρατούσε στο `να χέρι
κι από το άλλο τ` ασημένιο το μαχαίρι.
Πανίψηλος φαινόταν από μακριά
τρικυμισμένος με χαρά που γυρνά από την ξενιτιά.

Τα τσαρούχια του τα φουντωτά φαινόταν από μακριά
και μια φλόγα αναμμένη από τα στήθη του έβγαινε μπροστά.
Έτσι θα τον θυμούμαι πάντα
του εικοσιένα αυτόν, ως τιμημένο άντρα.
(Παππάς Γιάννης)

Λεξο-ποιήματα

Εργο του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη,«Αντάρτης με φουστανέλλα» (1944)

Μιλτιάδης Μαλακάσης

"Ο Τάκης - Πλούμας"

Το ποίημα αυτό του Μαλακάση αναφέρεται στον εξάδελφό του, λεβέντη του Μεσολογγίου Τάκη-Πλούμα, μια από τις ζωηρότερες αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας του ποιητή, που έγραψε το ποίημα 33 χρόνια μετά το θάνατο του εξαδέλφου του.

Κείμενα νεοελληνικής λογοτεχνίας β΄ γυμνασίου

Επειδή το μάθημα της λογοτεχνίας έχει νόημα και αξία όταν εκπαιδεύει τους μαθητές εκτός από το ρόλο του αναγνώστη των κειμένων και στο ρόλο του συγγραφέα, λέω να ξεφύγουμε για λίγο από τα τετριμμένα και να γίνουμε ...ποιητές. Τί λέτε;

Θα παίξουμε ένα παιχνίδι με τις λέξεις:
Δημιουργούμε 9 ζεύγη αριθμών (όσες είναι και οι στροφές του ποιήματος) με βάση την αρίθμηση της κάθε στροφής και τον αριθμό των λέξεων που περιλαμβάνει. Έτσι, τα ζεύγη που σχηματίζονται είναι τα εξής:

• 1-24
• 2-17
• 3-24
• 4-16
• 5-23
• 6-24
• 7-20
• 8-22
• 9-27

Ο κάθε μαθητής (κατά σύμπτωση οι μαθητές είναι εννέα) διαλέγει ζευγάρι με αριθμό στροφής και ενός από τους αριθμούς, που περιλαμβάνει η αντίστοιχη στροφή. Βρίσκει στο ποίημα τη λέξη που αντιστοιχεί στον αριθμό αυτό (εάν πρόκειται για άρθρο ή σύνδεσμο τα παραβλέπει και επιλέγει την αμέσως επόμενη λέξη). Έτσι, συγκεντρώνουμε εννέα λέξεις. Με αυτές δημιουργούμε τα λεξο-ποιήματα.
Απαραίτητη προϋπόθεση: οι λέξεις πρέπει να χρησιμοποιηθούν, κατα το δυνατόν, στον τύπο που βρίσκονται.

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με ένα παράδειγμα.
Για να δω από τι θα εμπνευστώ! Ανοίγω τα φτερά μου για να πετάξω zzzzzzzzzz ψηλά, στο χώρο της φαντασίας και της έμπνευσης και ...ιδού!

Ο Γιαταγάνας

Μεσ` στη χρυσοκέντητη λευκή φουστανελίτσα
ο Γιαταγάνας έστεκε ορθός
το καριοφίλι στο `να του το χέρι
στου σελαχιού, το άλλο καταμπρός.

Εκοίταα κι ήτανε όλο κάλλος
σωστός λεβέντης με κορμί αερινό
σε τουρνεζί σκουφί εφάνταζε σαν άλλος
ήρως, από το Μέτσοβο το ορεινό.


Από Δευτέρα τα δικά σας!

Η β΄ γυμνασίου σε δημιουργικές δραστηριότητες

Λογοτεχνικά Κείμενα της β΄ γυμνασίου
ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΧΙΡΟΣΙΜΑ της Εντίτα Μόρρις

6 Αυγούστου 1945, 8:15 το πρωί. Το αμερικανικό βομβαρδιστικό Enola Gay ρίχνει την πρώτη ατομική βόμβα στη Χιροσίμα. "Ένα εκτυφλωτικό φως γέμισε το αεροσκάφος" έγραψε ο κυβερνήτης του αεροπλάνου. "Γυρίσαμε και κοιτάξαμε τη Χιροσίμα. Η πόλη ήταν σκεπασμένη από ένα τρομερό σύννεφο... που ανέβαινε σαν μανιτάρι. Κανείς δεν μιλούσε. Ξαφνικά όλοι άρχισαν να φωνάζουν. Κοιτάξτε, κοιτάξτε!". Ο συγκυβερνήτης έγραψε στο ημερολόγιό του. "Θεέ μου! τί κάναμε;"
Ο απολογισμός ήταν τρομακτικός. Το "αγοράκι" (λιτλ μπόι), όπως ονομάστηκε η βόμβα, είχε σκοτώσει μέσα σε ελάχιστα λεπτά 78.150 ανθρώπους και είχε τραυματίσει 9.284. Άλλοι 13.939 άνθρωποι εξαφανίστηκαν εντελώς (κατακάηκαν, εξατμίστηκαν, έλιωσαν) και η επίσημη στατιστική τους θεωρεί ..."αγνοούμενους".
"Τα Λουλούδια της Χιροσίμα" αφηγούνται την τραγική μοίρα των Hibakusha, αυτών που επέζησαν από τους βομβαρδισμούς.

Δραστηριότητες στο εργαστήριο Η/Υ
Χωριστήκαμε σε τρεις ομάδες και η κάθε ομάδα είχε έτοιμο στον υπολογιστή της ένα ηλεκτρονικό φύλλο εργασίας, στον επεξεργαστή κειμένου, το οποία και συμπληρώσαμε επίσης ηλεκτρονικά.
Τα αποτελέσματα....

ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΧΙΡΟΣΙΜΑ

Publish at Scribd or explore others:

Μιχάλης Γκανάς "Χριστουγεννιάτικη Ιστορία"

Ο Μιχάλης Γκανάς αποτελεί μια από τις πιο ξεχωριστές ποιητικές φωνές της γενιάς του ‘70.
Ο Μιχάλης Γκανάς γεννήθηκε στον Τσαμαντά Θεσπρωτίας το 1944. Από το 1962 ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Παρακολούθησε νομικά χωρίς να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Βιβλιοπώλης για μια δεκαπενταετία, συνεργάστηκε αργότερα με την κρατική τηλεόραση, ως επιμελητής λογοτεχνικών εκπομπών και σεναριογράφος. Από το 1989 έως το 2005 εργάστηκε ως κειμενογράφος σε διαφημιστική εταιρεία.
Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες, ενώ στίχοι του έχουν μελοποιηθεί από γνωστούς Έλληνες και ξένους συνθέτες:
Μ. Θεοδωράκης, Ν. Μαμαγκάκης, Ν. Ξυδάκης, Δ. Παπαδημητρίου, Ν. Κυπουργός, G. Bregovic, A. Dinkjian κ.α.
Μετέφρασε τις "Νεφέλες" του Αριστοφάνη για το Θέατρο Τέχνης - Κάρολος Κουν και τους "Επτά επί Θήβας" του Αισχύλου για το ΔΗΠΕΘΕ Πατρών.
Το 1994 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης για το βιβλίο του "Παραλογή".

Με τη β΄ γυμνασίου, από τη συλλογή “Γυάλινα Γιάννενα”, ακούμε τον ίδιο το Μιχάλη Γκανά (12:20-16:00) να διαβάζει το ποίημά του "Χριστουγεννιάτικη Ιστορία".

Στο ποίημα αυτό, ο γέρος πατέρας περνά μόνος του τις γιορτές σε ένα απομονωμένο χωριό της Ηπείρου, ενώ ο γιος του αισθάνεται ένοχα, καθώς νιώθει τα παιδικά του χρόνια και την οικογενειακή ζωή να διαμελίζονται εξαιτίας της μεγάλης απόστασης χώρου και χρόνου και όχι μόνο.
Μπορούμε στη συνέχεια να συζητήσουμε για θέματα όπως:

• εσωτερική μετανάστευση και αστικός τρόπος ζωής ( συνέβαλαν στην αλλαγή των ηθών, στην εγκατάλειψη της παράδοσης, στη συναισθηματική αποξένωση και στην κοινωνική αλλοτρίωση των ατόμων)

• οικογενειακές σχέσεις

• συναισθηματική σχέση του ατόμου με τον τόπο του και τα πρόσωπα του περιβάλλοντός του