Σαν σήμερα πέθανε ο Γιάννης Ρίτσος

Σαν σήμερα, στις 11 Νοέμβρη 1990 ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 81 ετών. Η Μονεμβασιά, ο τόπος που γεννήθηκε, τον έκλεισε στα σπλάχνα της της, "σαν ένα αστέρι σε μια γούβα αλάτι".
Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στην ανάρτηση που έκανα στο προσωπικό μου ιστολόγιο και να ακούσετε τον ίδιο να απαγγέλλει το ποίημά του "Ρωμιοσύνη".

Όπως ξέρετε, το 2009 ανακηρύχτηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού «Έτος Ρίτσου» με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη γέννηση του και ανατέθηκε στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) ο σχεδιασμός καθώς και ο συντονισμός των επετειακών δράσεων και εκδηλώσεων για τον εορτασμό του.
Στον ιστότοπο του ΕΚΕΒΙ μπορείτε να διαβάσετε (και να ακούσετε) τη βιογραφία του Γιάννη Ρίτσου. Για τους πολύ μελετηρούς συστήνω το βιβλίο της Αγγελικής Κώττη "Γιάννης Ρίτσος. Ένα σχεδίασμα βιογραφίας".

Από το ΕΚΕΒΙ μαθαίνουμε ότι "στο πλαίσιο του εορτασμού του έτους το ΕΚΕΒΙ προχώρησε στην παραγωγή cd με σπάνιο και ανέκδοτο ηχητικό υλικό που παραχώρησε ευγενικά η κ. Χρύσα Προκοπάκη, Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής. Πρόκειται για μια ηχογράφηση σε κασέτα το 1970 στη Σάμο όπου ο ποιητής, εξόριστος από τη χούντα, απαγγέλλει ο ίδιος 31 ποιήματα της συλλογής του Διάδρομος και Σκάλα. Την κασέτα ηχογράφησε, παρέλαβε και παρέδωσε αργότερα ο Γάλλος σκηνοθέτης Αντουάν Βιτέζ που τον είχε επισκεφθεί. Το cd, το οποίο συνοδεύεται από ειδική 48σέλιδη έκδοση με τα ποιήματα, φωτογραφίες και εισαγωγή της Χρύσας Προκοπάκη, είναι ήδη έτοιμο και θα κυκλοφορήσει ευρέως στο εμπόριο εντός του Νοεμβρίου".

Αναμένουμε επίσης από το ΕΚΕΒΙ να παραδώσει σύντομα και το διαδικτυακό τόπο για τον Γιάννη Ρίτσο στον οποίο θα περιλαμβάνονται "χρονολόγιο, ποιητικό, πεζογραφικό και εικαστικό έργο του ποιητή, μελέτες με επιλογή βιβλιογραφίας και κριτικών κειμένων, μεταφράσεις με βιβλιογραφία και ανθολόγηση μεταφρασμένων ποιημάτων, βιβλιογραφία, πολυμεσικό υλικό με φωτογραφίες, κινηματογραφικό υλικό και μελοποιήσεις των ποιημάτων του".

Δείτε το παρακάτω βίντεο που δημιουργήσαμε την προηγούμενη σχολική χρονιά με τους μαθητές του Γυμνασίου Χρυσοβίτσας. Περισσότερα για το βίντεο εδώ.

"Εμείς θα φυλάξουμε την αγάπη μας". Αντί επιλόγου

Τελείωσε και η γιορτή μας για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Γιάννη Ρίτσου.


Η αρχή είχε γίνει στις 29 Γενάρη. Ακολουθώντας τη ρήση του ποιητή:

"Δουλεύετε. Μόνο δουλεύοντας μαθαίνουμε όχι μόνο πως να δουλεύουμε αλλά και ανακαλυπτόμαστε και ανακαλύπτουμε, τι έχουμε να πούμε, τι αξίζει και πως να το πούμε" (25.6.1971),

δουλέψαμε όσο πιο πολύ μπορούσαμε και "χρωματίσαμε" με διάφορες "χρυσορόδινες ανταύγειες" το ιστολόγιό μας.
Δουλεύοντας ανακαλύψαμε έναν "πολυγράφο, ακόρεστο" ποιητή, που ακούραστα έγραφε, ζωγράφιζε, διάβαζε, έπαιζε πιάνο...

"Ο Ρίτσος έγραφε από "ανάγκη", μένοντας πολύ συχνά ξάγρυπνος, πεινασμένος, διψασμένος, δουλεύοντας δέκα, δώδεκα και μερικές φορές δεκαοκτώ και είκοσι ώρες το εικοσιτετράωρο, πραγματικός χειρώνακτας, άξιος ν` αγιάσει.
[...] Ποιητή τον έκαναν πολλά, πάντως ανάμεσα στα πρωτεύοντα ήταν η σφαιρική θέαση του σύμπαντος κόσμου, όπως κι η έννοια της Δικαιοσύνης και η ανυποταξία που είχε μέσα του. Και λέγοντας Δικαιοσύνη, δεν εννοώ μονάχα τη βαθύτατη αγάπη του. Εννοώ τη δική του Τάξη, την αστείρευτη ανθρωπιά του, την αφοσίωσή του σε ιδέες και πρόσωπα, το πείσμα του να προσπαθεί να αντιστρεψει την ασχήμια και εν μέρει να προσπαθεί να ακυρώσει το θάνατο με ό,τι ωραιότερο. Ένας ατελεύτητος έρωτας του Ωραίου τον διακατείχε και τον παρέσυρε, όπως όλοι οι έρωτες, ίσια και προς τα πάνω -αν και "βαθύ βαθύ το πέσιμο"...

γράφει η βιογράφος του και επιμελήτρια του αρχείου αυτογράφων έργων Γιάννη Ρίτσου, που είναι κατατεθειμένο στα Ιστορικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη, κα Αγγελική Κώττη στο βιβλίο της Γιάννης Ρίτσος, Ένα σχεδίασμα βιογραφίας.
Να προσθέσουμε στο σημείο αυτό ότι η κα Κώττη ή Εαρινή Συμφωνία, μας έκανε την εξαιρετική τιμή να επισκέπετεται το ιστολόγιό μας καθ` όλη τη διάρκεια της χρονιάς και να μας ενθαρρύνει συνεχώς με την ευγένεια και καλοσύνη του λόγου της.
Την ευχαριστούμε ιδιαιτέρως.

Το αφιέρωμα στον Γιάννη Ρίτσο, που παρουσιάσαμε στο τέλος της σχολικής χρονιάς, ήταν το γοητευτικό απόσταγμα του μοναδικού ταξιδιού μας στην Πολιτεία της Ποίησής του. Ανεβάζουμε την παρουσίαση στο ιστολόγιό μας για όσους φίλους μας θέλουν να τη δούνε ή να την κατεβάσουν στον υπολογιστή τους. Δεν είναι τίποτα σπουδαίο, μια σύντομη αναφορά στη ζωή και το έργο του, με παράλληλη προβολή βίντεο από το DVD με την αυτοβιογραφία του, έκδοση του "Αρχείου Κρήτης" του Γιώργου και της Ηρώς Σγουράκη και κάποιων άλλων βίντεο που κατεβάσαμε από το youtube καθώς επίσης αποσπάσματα με ηχογραφημένη τη φωνή του και τραγούδια.

Να προσθέσουμε επίσης ότι στο τέλος της γιορτής είδαμε στιγμιότυπα από το βίντεο της παράστασης "Να είσαι ήλιος, να χαρίζεις φως", που παρουσίασαν στο Μουσείο Μπενάκη οι μαθητές του 6ου Λυκείου Καλλιθέας και του 10ου Λυκείου Πειραιά στις 21 Μάρτη, Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, αφιερωμένης στο έργο του Γιάννη Ρίτσου.
Ευχαριστούμε θερμά τους εκπαιδευτικούς του 6ου Λυκείου Καλλιθέας κ. Διονύση Μάνεση που μας έστειλε το βίντεο και κ. Λίλα Τζέτζου τα αποσπάσματα από το αρχείο Σγουράκη.
Να συγχαρούμε θερμά, για άλλη μια φορά, όλους τους συντελεστές της παράστασης ιδιαίτερα τους μαθητές των δύο σχολείων και να μεταφέρουμε από δω το δικό μας πολύ ζεστό και ενθουσιώδες χειροκρότημα.

Να τους εκφράσουμε το θαυμασμό μας για τη δουλειά τους για την οποία, όσα λόγια και να πούμε ΔΕΝ ΦΤΑΝΟΥΝ

Να αναφέρουμε, τέλος ότι στο ιστολόγιο του 10ου Λυκείου Πειραιά δημοσιεύτηκε μια πολύ αξιόλογη και ενδιαφέρουσα έκτακτη έκδοση της μαθητικής τους εφημερίδας που τιτλοφορείται "ΕΦΗΒΕΙΑ", και είναι αφιερωμένη στα 100 χρόνια από τη γέννηση του Γιάννη Ρίτσου. Η εφημερίδα περιλαμβάνει συνέντευξη που πήραν μαθητές του 10ου Λυκείου Πειραιά από την Έρη Ρίτσου, μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η οποία μιλάει για τον πατέρα, άνθρωπο και ποιητή Γιάννη Ρίτσο, τις κακουχίες που πέρασε, τη στάση του απέναντι στη ζωή και το θάνατο, τη ζωγραφική του, αλλά και τον ίδιο το Ρίτσο να μιλάει...

GIANNIS RITSOS

Publish at Scribd or explore others:

Η σημερινή μας ανάρτηση είναι αφιερωμένη σε όλους τους εκλεκτούς αναγνώστες του ιστολογίου μας (φανερούς και αφανείς), που στάθηκαν κοντά μας όλη τη χρονιά, ένθερμοι υποστηρικτές και πολύτιμοι συμπαραστάτες σε κάθε προσπάθειά μας.

Σκεφτήκαμε με τα χρυσομυγάκια να γράψουμε, αντί επιλόγου, ένα ποίημα. Σταχυολογήσαμε λέξεις, ημιστίχια και στίχους από ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου, που διαβάσαμε όλη τη χρονιά και δημιουργήσαμε την παρακάτω σύνθεση:

Πολύ με φορτώσατε μ` εγκώμια
κι όχι να πείτε πούκανα και τίποτα σπουδαίο.
Μα εγώ δεν τόχω σκοπό να καμαρώσω,
μονάχα "Ευχαριστώ".
Αυτό το ευχαριστώ είναι το τραγούδι μου.

Όλα ήταν καλά.
Φχαριστημένοι είμαστε
τα άλλα τα ξέρετε.
Και τώρα, ναι, σας βαβαιώνω
ο ορίζοντας είναι τριανταφυλλένιος.

Συνεχίζουμε τη ζωή μας ακέρια μες στον ήλιο.
Κοίτα τι όμορφα που ξημερώνει!
Κι ο κόσμος θα φτώχαινε
αν έλειπε το φως,
εμείς και το τραγούδι.

Τώρα ήρθε η έξοδος από το χρόνο.
Κι εμείς θα τον φυλάξουμε με την ανάμνηση, τη γνώση και τη θέληση.
Τούτη την ώρα η φωνή μου λέει μονάχα εκείνο που δε θα μπορούσε να μην πει.
Όταν μονάχος είσαι τίποτα δεν είσαι.
Μόνο το πάρε-δώσε είναι γιοφύρι να περνά η ζωή και ν` ανεμίζει το χρωματιστό φουστάνι της.

Θάμα και θάμασμα
είναι το σφίξιμο χιλιάδων χεριών, τόμαθα
οι λίγες ώρες
πλάι σε ανθρώπους που αγαπούν
και μεγαλώνουν τα σύνορα του κόσμου, τόμαθα.

"Από δω προς τον ήλιο".
Νάτος ο ήλιος μες στην καρδιά μας.
Χαμογελάμε για ν` αγγίξουμε τον ήλιο.
Πιο νέα και πιο μεγάλα τα φτερά μας.
Εκείνα που έρχονται, προπάντων εκείνα που φτιάχνουμε, είναι δικά μας.

Είναι ώρα πια να σωπάσουμε.
Χωρίς τελεία τ` όνειρό μας. Βάζουμε μόνο αποσιωπητικά....

Εύχομαι σε όλους τους μαθητές του σχολείου μας Καλή Επιτυχία στις εξετάσεις τους, που αρχίζουν σε λίγες μέρες, ιδιαίτερα όμως εύχομαι ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ στις εννέα μαθήτριές μας της Γ΄ Λυκείου, θεωρητικής και τεχνολογικής κατεύθυνσης που από την Παρασκευή ρίχνονται στη μάχη των Πανελλαδικών Εξετάσεων για "μια θέση στον ήλιο".

"Εμείς θα φυλάξουμε την αγάπη μας"

προς όλους τους φίλους και συνεργάτες μας
για την επόμενη σχολική χρονιά.

Ένας αιώνας από τη γέννηση του ποιητή της Ρωμιοσύνης

«Tα βράδια κοιμάμαι έξω. Πάνω μου ψιχαλίζουν τ’ άστρα. Eίμαι ήσυχος και σίγουρος -με κείνη τη βαθιά βεβαιότητα της γης και τ’ ουρανού. Δε σκέφτουμαι στίχους -είμαι ένας στίχος μέσα στο ποίημα της ανθρωπότητας -νιώθω τούτο το δεσμό -τον ανασαίνω, τον ζω. Aν γίνει κάποτε στίχος -τόσο το καλλίτερο. Kαι θα γίνει. Δεν μπορεί να μη γίνει».

(Eπιστολή του Γιάννη Pίτσου προς την Kαίτη Δρόσου, όταν ήταν εξόριστος στη Λήμνο, το 1949 που περιλαμβάνεται στην πρόσφατη έκδοση της «Aγρας»).

Δημιουργήσαμε ένα μικρό βίντεο - αφιέρωμα στη μνήμη του με εικαστικές συνθέσεις.

Γεννήθηκε την Πρωτομαγιά του 1909 στη Mονεμβασιά. Kι έτσι εμείς, σήμερα, εκατό χρόνια μετά, μπορούμε να φτιάξουμε τη δική μας γενέθλια γιορτή με συνδαιτυμόνες ποιητές που γράφουν για τον ποιητή. Ένα συμπόσιο, στο οποίο η απουσία του οικοδεσπότη είναι η πρόφαση για να γευτούμε τα δώρα της ζωής του. Tην τέχνη του.

ΛOYI APAΓKON
(...) H τέχνη του Pίτσου δεν ορίζεται. Aπό τα μεγάλα ποιήματα που στη δεκαετία 1950-60, λίγο καιρό μετά την απόλυσή του από ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, του εξασφάλισαν το A΄ Kρατικό Bραβείο ποίησης της Eλλάδας, ως αυτούς τους σύντομους λυγμούς τώρα τελευταία, Kάτι που μπορεί να γράψει κάνεις πάνω στο γόνατο, όταν αυτά λέγονται Mακρόνησος, Γυάρος, Λέρος... Mέσα τους καθένας θα ανακαλύψει την δική του καρδιά και τις πληγές της. Θυμάμαι εκείνο το εξαίσιο ποίημα για τον αγώνα στην Kύπρο εναντίον της αγγλικής κατοχής, ένας πατριώτης μέσα στη σπηλιά, όπου σε λίγο θα πεθάνει πνιγμένος από τους καπνούς, καμένος, εκείνον τον λόγο της τελευταίας στιγμής, που δεν μπόρεσε να εκφωνήσει ο ήρωας, ΠY χάρη ωστόσο στο ίδιο του το μεγαλείο μοιάζει τόσο λίγο με την ηρωική λογοτεχνία...Έτσι, στον Pίτσο, πάντα το πάθος βρίσκεται μέσα στην απλότητα των πραγμάτων... αλλά δεν είναι λόγος αυτός για να το προτιμώ, λόγου χάρη, από τη «Σονάτα του Σεληνόφωτος», που δεν είναι παρά ο ψίθυρος μιας συνηθισμένης ζωής κι όλα αυτά τα ποιήματα για ένα σπίτι, για έναν άνθρωπο, για τα οποία δεν έχεις να διηγηθείς τίποτ’ άλλο από τη ζωή τους. Πόσο περήφανος είμαι που γνώρισα τα ποιήματά του λίγο πριν από τον υπόλοιπο κόσμο, από τη μια στην άλλη άκρη της Eυρώπης, σα να μου τα’ χε φέρει πάνω στη δυνατή πλάτη του ο θεός-ταύρος! (...)

TZENH MAΣTOPAKH
O Pίτσος ήταν ένα μεγάλο ποτάμι. Ποτέ δεν μας ρούφηξε. Ποτέ δεν μας έπνιξε. Ίσα ίσα μας έμαθε να κολυμπάμε. Ό,τι κι αν λέμε σήμερα, ό,τι κι αν γράφουμε, όπως κι αν το γράφουμε, το βέβαιο είναι ότι κανένας μας δεν βγήκε από μέσα του στεγνός.

XPIΣTOΦOPOΣ ΛIONTAKHΣ
... Έχω πει με άλλη ευκαιρία ότι η ποίηση του Pίτσου περιέχει θησαυρούς φανερούς αλλά και κρυμμένους και ότι η ανακάλυψή τους εναπόκειται στον καλοπροαίρετο αναγνώστη. Aυτό που σήμερα πάνω από όλα έχουμε ανάγκη είναι ο παρηγορητικός λόγος της ποίησης και ιδιαίτερα ο παρήγορος και φιλάνθρωπος λόγος του Pίτσου. Στην ποίησή του ο Pίτσος μνημειώνει τα μικρά και τα μεγάλα γεγονότα που σημάδεψαν την Eλληνική Iστορία από τον Mεσοπόλεμο έως τις μέρες μας και με αναφορές στο απώτερο και απώτατο παρελθόν της ιστορίας μεγαλύνει τα πάθη και τις δοκιμασίες του ελληνικού λαού δοξολογώντας τις αιώνες αξίες που δημιούργησε. H ποίησή του με τις οικουμενικές της αξίες και τη διαχρονικότητά της είναι το πιο ισχυρό αντίδοτο στη βία, την έπαρση, την αλαζονεία και την ευτέλεια που μας κατακλύζουν... Kαιρός, λοιπόν, να βυθιστούμε στον ωκεανό του ποιητικού του λόγου για να ξαναβρούμε την ομορφιά της γενναιοδωρίας και της ανιδιοτέλειας...

ANTΩNHΣ ΦΩΣTIEPHΣ
(...) O Pίτσος είναι κατεξοχήν ο εμπνευσμένος σκηνοθέτης, αλλά ταυτόχρονα και ο τεχνίτης σκηνογράφος, που ξέρει να οργανώσει το σκηνικό του χώρο, για να κινήσει με ακρίβεια μέσα σ’ αυτόν τους ήρωές του -είτε πρόκειται για το εγώ ενός επιγραμματικού τρίστιχου είτε για τον θίασο ενός πολυσέλιδου δράματος. Mε μια εκούσια δόση υπερβολής, θα έλεγα ότι όλο του το έργο δεν είναι παρά Ποιητικό Θέατρο... Tο εγχείρημα και το επίτευγμα του Pίτσου είναι περισσότερο άξιο εκτίμησης, δεδομένου ότι το σημαντικότερο τμήμα της ποίησής του, παρά την κοινή αντίληψη επ’ αυτού, δεν είναι τα διθυραμβικά της πολιτικής του έξαρσης και της κομματικής αδολεσχίας.

Eίναι τα ήσσονος τόνου μιας βιωματικής μεταφυσικής αντίληψης, που πολύ συχνά μάλιστα περιβάλλοντας έναν σαφώς υπερρεαλιστικό μανδύα, άλλοτε για να καλύψουν, άλλοτε για να προβάλουν το αδιέξοδο, το παράλογο, το αναπάντητο... O Pίτσος ένας σπουδαίος μεταφυσικός υπερρεαλιστής, εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ακόμη και σήμερα ως ο αντιπροσωπευτικότερος τύπος στρατευμένου ποιητή. Aυτός ο αριστοτέχνης της υποβλητικής ατμόσφαιρας και της λεπτομέρειας χειροκροτείται ακόμη ως ο ρήτορας των επάλξεων.

ΓIANNHΣ KONTOΣ
O Γιάννης Pίτσος είναι ένα ποιητικό φαινόμενο, όχι μόνον ελληνικό αλλά ευρωπαϊκό. Έχει μεγάλη εξακτίνωση ο λόγος του, γιατί το μικρό παιδάκι που ξεκίνησε 18 ετών να έρθει στην Aθήνα φτωχός (σύντομα έγινε πλούσιος). Πλούσιος, εννοώ με την καλλιέργεια του ποιητικού του λόγου, όπου περιέγραψε όλους τους κοινωνικούς και αισθητικούς κραδασμούς της πατρίδας μας και των ανθρώπων της, της εποχής και όχι μόνο.

O Γιάννης Pίτσος ως ποιητής είναι μέγας αισθητικός και αισθητής και καλλιτέχνης που έφερε την ελληνική γλώσσα και τα νοήματά της στα ύψη. Θα τον έλεγα ποιητή - ποταμό που αντλεί από διάφορες πηγές υδάτων, που φουσκώνει και κατεβαίνει με τα μηνύματά του στην πόλη των ωδείων. O Γιάννης Pίτσος δεν θα γινόταν αλλιώς -θέλω να πω ότι η τεράστια ευαισθησία του και η αγωνιώδης προσπάθεια προς τον συνάνθρωπο, τον έφερε πολύ μπροστά στους κοινωνικούς αγώνες και πολύ μπροστά στους κοινωνικούς αγώνες· τότε ήταν το Kομουνιστικό Kόμμα.

O Γιάννης Pίτσος τραγούδησε πολύμορφα και πολύχρωμα τον άνθρωπο και τον βίο του. Θα τον έλεγα έναν μεγάλο ερωτικό ποιητή. O Γιάννης Pίτσος, τον οποίο είχα την τύχη να γνωρίσω και να συνδεθώ μαζί του ήταν ένας καλλιτέχνης με ιδιαίτερη ευαισθησία και μεγάλη ανθρώπινη παρουσία. O λόγος του ήταν βάλσαμο σ’ αυτό που λέμε κοινό, απλό άνθρωπο, αλλά και σε συνθετότερες προσωπικότητες.

ΗΜΕΡΗΣΙΑONLINE

Μία επέτειος, ένα αφιέρωμα

Γιάννης Ρίτσος, ο ποιητής του Σεληνόφωτος

100 χρόνια από τη γέννησή του 1909-2009

Γεννήθηκε στη Μονεμβασιά την πρωτομαγιά του 1909 και πέθανε στην Αθήνα στις 11 Νοεμβρίου 1990.

Xρονολογία της γέννησής μου πιθανόν το 903 π.X. -
εξίσου πιθανόν
το 903 μ.X. Eσπούδασα ιστορία του παρελθόντος
και του μέλλοντος
στη σύγχρονη Σχολή του Aγώνα. Eπάγγελμά μου:
λόγια και λόγια, - τι νά `κανα; Pακοσυλλέκτη με
είπαν. Kαι τώντι.

αυτοεικονογραφείται ο Ρίτσος στο ποίημα Στοιχεία ταυτότητος της συλλογής "Μονοβασιά" (1982). Και με τα ράκη δημιούργησε ποιήματα "παραμυθητικής ωραιότητας που υψώνονται ακριβώς μέσα στην ταπεινότητά τους".

Αφιέρωσε το βίο του στο όνειρο της δημοκρατίας και του ανθρώπου. Με την ποίησή του ύμνησε την ομορφιά, το όραμα και τους αγώνες, τους ποτισμένους με αίμα και ιδρώτα. Βασανισμένος στη ζωή του και μεγαλοφυής στην τέχνη του, στάθηκε γενναίος απέναντι στη μοίρα, για να τη μετατρέψει σε στίχους που θα τον καθιστούσαν αθάνατο. "Πρέπει να τον χαιρετήσουμε και να πούμε πολύ μεγαλόφωνα πως είναι ένας από τους πιο μεγάλους και τους πιο μοναδικούς ποιητές της εποχής μας", θα πει ο κορυφαίος Γάλλος ποιητής και πεζογράφος Λουί Αραγκόν. Περιοδικό Εικόνες

Με την ευκαιρία των 100 χρόνων από τη γέννησή του και την ανακήρυξη του 2009 ως έτους Γιάννη Ρίτσου, το σχολείο μας ετοίμασε ένα μικρό επετειακό αφιέρωμα μνήμης στη ζωή και το έργο του μεγάλου Ποιητή.

Ο Γιάννης Ρίτσος είχε τον δικό του τρόπο να απαγγέλλει τα ποιήματά του. Θα τον ακούσουμε να απαγγέλει αποσπάσματα από τον "Επιτάφιο", τη "Ρωμιοσύνη", τη "Σονάτα του Σεληνόφωτος", το "Καπνισμένο Τσουκάλι".

Θα προβληθεί οπτικοακουστικό υλικό από το "Αρχείο Κρήτης" του Γιώργου και της Ηρώς Σγουράκη.

Θα λειτουργήσει έκθεση με εικαστικό υλικό που δημιούργησαν οι μαθητές του σχολείου μας.

"Κι εγώ, -είπε- εγώ φεύγω, εγώ φεύγω"

Και το ποίημα έχει το στόμα του κλεισμένο μ` έναν κέρινο σταυρό.

Μας έστειλαν

Οι ηλεκτρονικοί μας φίλοι από το 1ο Ιπποκράτειο Γυμνάσιο Κω μας έστειλαν τα παρακάτω έργα τους τα οποία δημοσιεύουμε στο ιστολόγιό μας.
Τα έργα αυτά προέρχονται από τη συλλογή τους για το αφιέρωμα που ετοιμάζουν στον Γιάννη Ρίτσο. Όπως μας γράφουν "τα τμήματα θα επισκέπτονται το χώρο της βιβλιοθήκης του σχολείου με το φιλόλογό τους και θα βλέπουν κάποια αποσπάσματα από το dvd που μας έστειλε το ΕΚΕΒΙ, θα μπορούν να δουν μια πολύ μικρή έκθεση με έργα μαθητών εμπνευσμένα από την ποίηση του Γιάννη Ρίτσου και θα ακούνε και μελοποιημένα έργα του".

Συγχαρητήρια για τη δουλειά σας και σας ευχαριστούμε πολύ.

Γιάννης Ρίτσος, Πρωινό Άστρο

η εικόνα είναι από το ιστολόγιο του 6ου λυκείου Καλλιθέας

Η εκδήλωση στο Μουσείο Μπενάκη τελείωσε, η αυλαία έκλεισε, τα χειροκροτήματα σίγασαν.

Σχολεία έσμιξαν, μαθητές και καθηγητές ανέδειξαν στοιχεία συλλογικότητας, εργατικότητας, δυναμισμού, ευαισθησίας.

Οι μαθητές των δύο σχολείων (6ο λύκειο Καλλιθέας και 10ο λύκειο Παιραιά) διάβασαν και τραγούσησαν με πάθος στίχους του ποιητή Γιάννη Ρίτσου, έδωσαν την ψυχή τους, προκάλεσαν ρίγη συγκίνησης σε όλους τους παρευρισκόμενους στην εκδήλωση του Μουσείου Μπενάκη.

Τα κατάφεραν θαυμάσια, πανθομολογουμένως.

Όμως, ο απόηχος του μεγάλου γεγονότος, τα δάκρυα συγκίνησης που προκάλεσε, το αίσθημα ευφορίας που δημιούργησε, δεν θα καταλαγιάσουν εύκολα.

Κι εμείς, ένα μικρό σχολείο σε ένα ορεινό χωριό της Ηπείρου, ζήσαμε όλο αυτό το μεγαλείο από μακριά κι από κοντά συνάμα. Τα παιδιά διάβασαν πολλά ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου, ακούμπησαν στους στίχους του, τους έκαναν ζωγραφιές, ανέδειξαν τις ευαισθησίες, τη φαντασία και τη δημιουργικότητά τους.
Η διαδικτυακή γνωριμία με τον εξαιρετικής ευαισθησίας, γενναιοδωρίας και ζεστασιάς συνάδελφο Διονύση Μάνεση, φιλόλογο του 6ου λυκείου Καλλιθέας, μας οδήγησε στην εκδήλωση του Μουσείου Μπενάκη. Στείλαμε μια παρουσίαση που δημιουργήσαμε με πολύ μεγάλη ευχαρίστηση.

Αλλά στο ταξίδι μας αυτό γνωρίσαμε κι άλλους πολλούς υπέροχους ανθρώπους, μαθητές, εκπαιδευτικούς, φίλους, που μας έκαναν να ξεχάσουμε τις όψεις του γκρίζου της σημερινής εποχής και να πορευτούμε μαζί τους σε σαγηνευτικές διαδρομές. Τους ευχαριστούμε όλους από την καρδιά μας γι αυτό το ταξίδι.

Το Πρωινό Άστρο του Γιάννη Ρίτσου είναι η δική μας παρουσίαση. Είναι συνδυασμός σχηματικής ποίησης, εικαστικής απόδοσης και οπτικοποίησης των στίχων.

Με την ανεκτίμητη βοήθεια των φίλων μου, που κι αυτούς από το διαδίκτυο τους γνώρισα, Έλενας Ελληνιάδου, Βασίλη Ζιακόπουλου και Σωτήρη Τερζίδη, κατάφερα να ανεβάζω την παρουσίαση στο youtube.
Τους υπέρ-ευχαριστώ όλους. Τους αγαπώ πολύ.



Και το βίντεο της εκδήλωσης, από το ιστολόγιο του 6ου λυκείου Καλλιθέας.

Η εκδήλωση του Μουσείου Μπενάκη για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

Η χθεσινοβραδινή εκδήλωση του Μουσείου Μπενάκη για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, αφιερωμένη στη μνήμη του ποιητή Γιάννη Ρίτσου, απ` ότι διαβάζουμε, είχε πολλούς θεατές, πολλή συγκίνηση, εικόνα, ήχο, φως, λάμψη, μαγεία...
Μπορεί να μην ήμαστε εκεί, ακουμπήσαμε όμως στην καρδιά τους και πήραμε από τη λάμψη τους.
Μπορούμε να διαβάσουμε πολλά και να δούμε και πολλές φωτογραφίες στα ιστολόγια του 6ου Λυκείου Καλλιθέας, του 10ου Λυκείου Πειραιά και της Εαρινής Συμφωνίας.
Σας συγχαίρουμε όλους θερμά και σας ευχαριστούμε πολύ για την τιμητική πρόσκληση που μας κάνατε.
Και μια φωτογραφία από τη δική μας συμμετοχή, συνοδευόμενη από τα πολύ ευγενικά λόγια του κ. Διονύση Μάνεση, που μας προσκάλεσε σ` αυτή την παράσταση και ανέδειξε το σχολείο μας. Τον ευχαριστούμε πολύ.

Το σχολείο της Χρυσοβίτσας Ιωαννίνων μαζί μας.
Ένα ένα πέφτουν τα γράμματα-σκόνη απ' το "Πρωινό Άστρο" στην οθόνη. Η αίθουσα σκοτεινή. Τα παιδιά επί σκηνής έχουν σταματήσει και παρακολουθούνε να σχηματίζεται ένα όμορφο, παιδικό πρόσωπο. Η Στέφη συνοδεύει διακριτικά με την κιθάρα κι η Σοφία, καθισμένη οκλαδόν, διαβάζει αργά τους στίχους.
(από το ιστολόγιο του 6ου λυκείου Καλλιθέας)

Ε, ναι, κύριε Μάνεση, πρέπει να κανονίσετε τώρα ένα ταξιδάκι χαλάρωσης, ναι, ναι, κατά τα λημέρια μας (που αλλού). Το οφείλετε στους μαθητές σας και στους εαυτούς σας, νομίζουμε. Πως, να μην κάνουμε κι εμείς κάτι για σας;

Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης 2009 (21 Μαρτίου)

"Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης" σήμερα.

Γορτάζεται κάθε χρόνο με τον ερχομό της άνοιξης, την 21η Μαρτίου.

Το 1998, η Εταιρεία Συγγραφέων θέσπισε την Ημέρα Ποίησης, επιλέγοντας για τον εορτασμό της την 21η Μαρτίου, ημέρα της εαρινής ισημερίας-αρχή της άνοιξης. Το 2001 η UNESCO, ύστερα από εισήγηση του προέδρου της Εταιρείας Συγγραφέων πρέσβη Βασίλη Βασιλικού, υιοθέτησε την «Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης» αναθέτοντας στη χώρα μας να οργανώσει τον πρώτο διεθνή εορτασμό. Την εκτέλεση της απόφασης ανέλαβε να υλοποιήσει το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου το οποίο από τότε συμμετέχει κάθε χρόνο στον εορτασμό. (Πηγή: Εθνικό Κέντρο Βιβλίου).

Η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης φέτος είναι αφιερωμένη στον ποιητή της Ρωμιοσύνης Γιάννη Ρίτσο , τον οποίο τιμά όλη η Ελλάδα με την ανακήρυξη του 2009 ως Έτος Ρίτσου από το Υπουργείο Πολιτισμού, αφού συμπληρώνονται εκατό χρόνια από τη γέννησή του.
Στην ιστοσελίδα του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου διαβάζουμε πληροφορίες για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης 2009, και βλέπουμε εικαστικές αφίσες (σε σχεδιασμό Σταύρου Κούλα) με στίχους του ποιητή.

"ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ", (Αθήνα, 1945-1947)

Η Ρωμιοσύνη, ενα από τα γνωστότερα ποιήματα του Ρίτσου, είναι ένα πολύστιχο ποίημα που αναφέρεται στην εμπειρία της τραγικής περιόδου ανάμεσα στη γερμανική κατοχή και του ελληνικού εμφυλίου πολέμου.
Ο ποιητής υψώνει ένα θρήνο απ` τα βάθη της Ελλάδας, απ` τις ακρογιαλιές του Ομήρου και τις περήφανες σκιές των Ακριτών και του Διγενή μέχρι τις ακρογιαλιές του Σικελιανού.
Είναι ο βάρδος της Ρωμιοσύνης που, από την αρχή του ποιήματος, παρουσιάζει αυτούς που υμνεί, τόσο τους ζωντανούς όσο και τους νεκρούς, σαν πάνω απ` όλα ανθρώπους, που αγαπάνε το ελληνικό χώμα τόσο έντονα, ώστε παρά την πρόσκαιρη ήττα, είναι απόλυτα σίγουρο ότι δεν θα αντέξουν για πολύ έναν ξένο κατακτητή, είτε πέρα από τα σύνορα της Ελλάδας, είτε μέσα απ` αυτά έρχεται, είτε φυσικά, είτε πνευματικά επιβάλλεται.
Εκείνο που φανερώνεται μέσα από το ποίημα είναι η εικόνα ενός λαού που αρνιέται να προδώσει την ταυτότητά του στη βία, την τυραννία και τις κάθε μορφής επιθέσεις μέσα σ` ένα μεγάλο διάστημα χρόνου, εξαιτίας της αφοσίωσης που τον δένει με το ελληνικό χώμα, τους βράχους, τη θάλασσα, τον ουρανό αλλά και την ελευθερία, που μόνη αυτή εξασφαλίζει αυτή τη στενή σχέση.

για την πολύ όμορφη καρτούλα ευχαριστούμε τη φίλη μας Βασιλική Κολιούση,
μαθήτρια του γυμνασίου Σταυρακίου Ιωαννίνων

Είναι με άλλα λόγια η Ρωμιοσύνη του Ρίτσου η μεγάλη του περηφάνεια και αγάπη για τους σύγχρονούς του που υπόφεραν μαζί του για τη γη τους και την ιστορία τους.
Τραγούδι λέξεων αλλά και μουσικών φθόγγων, ιστορεί το δράμα και την οδυνηρή επανάληψη της ελληνικής μοίρας.

Ευχαριστούμε το 6ο Λύκειο Καλλιθέας

Όπως όλοι μας γνωρίζουμε το Σάββατο, 21 Μάρτη 2009, γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Το Μουσείο Μπενάκη, στο πλαίσιο του εορτασμού, αποφάσισε να αφιερώσει την εφετινή εκδήλωσή του στον Ποιητή της Ρωμιοσύνης Γιάννη Ρίτσο, τιμώντας έτσι την επέτειο της συμπλήρωσης των 100 χρόνων από τη γέννησή του. Πρωταγωνιστές της εκδήλωσης οι πολύ γνωστοί και καλοί διαδικτυακοί μας φίλοι, το 6ο Λύκειο Καλλιθέας και το 10ο Λύκειο Πειραιά.
Είχαμε την τιμή και τη χαρά να δεχτούμε πρόσκληση από τον κ. Διονύση Μάνεση, εκπαιδευτικό του 6ου Λυκείου Καλλιθέας, να συμμετάσχουμε στην εκδήλωση με ένα οπτικοποιημένο ποίημα. Ξεπεράσαμε το άγχος και την αρχική μας ανησυχία μήπως και δεν ανταποκριθούμε επάξια σε αυτό το ξεχωριστό για εμάς κάλεσμα, ξεπεράσαμε επίσης κάποιες δυσκολίες που προέκυψαν λόγω της απόστασης και της τεχνολογικά διαμεσολαβημένης επικοινωνίας (η τεχνολογία δεν λύνει όλα τα προβλήματα) και φτάσαμε λίγο πριν από την παράσταση με τίτλο:

"Να είσαι ήλιος, να χαρίζεις φως"

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά όλους τους συντελεστές της εκδήλωσης που μας έκαναν την εξαιρετική αυτή τιμή και ιδιαίτερα τον κ. Διονύση Μάνεση, που μας αφιέρωσε μάλιστα και ολόκληρη ανάρτηση στο blog του σχολείου του και να του φωνάξουμε:

ναι, ναι, ακουμπάμε την καρδιά μας στην καρδιά σας

Πρωινό Άστρο

η εικόνα είναι μέρος από τις δραστηριότητες

του σχολείου μας για το έτος Ρίτσου

Το "Πρωινό Άστρο" είναι το ποίημα που έγραψε ο Γιάννης Ρίτσος για το κοριτσάκι του, όταν έγινε πατέρας. Είναι το ποίημα της πατρικής στοργής και της λυρικής φαντασίας. Είναι ένα ποίημα "που μόνο ένας παλμογράφος θα μπορούσε να "οπτικοποιήσει" και να καταγράψει τους παλμούς της εκπληκτικής ευαισθησίας του". Ο ίδιος ο Ρίτσος το χαρακτηρίζει "Μικρή εγκυκλοπαίδεια υποκοριστικών" για την κορούλα του.

Κοριτσάκι μου, θέλω να σου φέρω

τα φαναράκια των κρίνων
να σου φέγγουν στον ύπνο σου.

Θέλω να σου φέρω
ένα περιβολάκι
ζωγραφισμένο με λουλουδόσκονη
πάνω στο φτερό μιας πεταλούδας
για να σεργιανάει το γαλανό όνειρό σου.

Θέλω να σου φέρω
ένα σταυρουλάκι αυγινό φως
δυο αχτίνες σταυρωτές απ` τους στίχους μου
να σου ξορκίζουν το κακό
να σου φωτάνε
μη μου σκοντάψεις, κοριτσάκι,
έτσι γυμνόποδο και τρυφερό
στ` αγκάθι κ` ενός ίσκιου.

Κοιμήσου.
Να μεγαλώσεις γρήγορα.
Έχεις να κάνεις πολύ δρόμο, κοριτσάκι,
κ` έχεις δυό πεδιλάκια μόνο από ουρανό.
Κοιμήσου.

Είναι όμως και η ατέλειωτη αγάπη και η θαυμάσια τρυφερότητα που κλείνει μέσα του κάθε άνθρωπος και την αφήνει να ξεχυθεί όταν βρεθεί μπροστά στις ρίζες της ζωής, όταν γίνει πάλι αγνός και απλός και αντικρύσει την ομορφιά της παιδικής ψυχής.

Ώρα καλή κι ώρα χρυσή
ήρθες με την καλήν αυγή
κ` η αυγή με σένα
να σμίξεις ουρανό και γη
κ` η ζωή να γίνει
φως και ψωμί
φως και κρασί
φως και γαλήνη.

Στο ποίημα αυτό ο ποιητής δίνει στίχους που κάνουν παραμύθι τη ζωή και κελάηδημα τη φωνή.

Νάτη η νύχτα που σιμώνει
χρυσοπράσινο παγώνι
γαλανόχρυσο παγώνι,
σέρνει τη μεγάλη ουρά της
πάνου στα καμπαναριά,
τα πουλιά και τα παιδιά
τα σταυρώνει, τα χρυσώνει.

Νάνι - νάνι, κοριτσάκι,
νάνι, κι ο πατέρας σου,
κράχτης του καλού καιρού
σμαραγδένιο βατραχάκι
στη δεξιά γωνιά του φεγγαριού,
στη φωνή του τ` άστρα βάνει.
Νάνι, νάνι.

[...]'Ενα ψαλίδι φεγγαριού
κόβει θαλάσσια κρίνα
κ` ένα αλητάκι σπάρος
φυσώντας - ξεφυσώντας
παίζει τη φυσαρμόνικα
έξω από τη μισόκλειστη
γρίλια μιας αχηβάδας.

Πρωταρχικό και αιώνιο το γεγονός της ανανέωσης της ανθρώπινης δημιουργίας, της παρουσίας μιας νέας ζωής.

ΠΟΥ γύριζες, κοριτσάκι, πριν έρθεις;
Εκεί που σμίγει η αγάπη της μητέρας
και του πατέρα,
εκεί που σμίγει η αγάπη των ανθρώπων
είναι η πατρίδα σου.

Μα που γύριζες, κοριτσάκι, πριν έρθεις;

Πηγή: Περιοδικό Νέα Εστία, τ. 1547, "Αφιέρωμα στον ποιητή Γιάννη Ρίτσο (1909-1990), Χριστούγεννα 1991

Καρτούλες

Αυτή είναι μία από τις καρτούλες που ετοιμάζουμε. Οι στίχοι προέρχονται από το "Καπνισμένο τσουκάλι", ποίημα που μελοποίησε ο Χρήστος Λεοντής το 1973.

Χαμογελάμε κατά μέσα. Αυτό το χαμόγελο, το κρύβουμε τώρα.
Παράνομο χαμόγελο, όπως παράνομος έγινε κι ο ήλιος,
παράνομη και η αλήθεια. Κρύβουμε το χαμόγελο,
όπως κρύβουμε στην τσέπη μας, τη φωτογραφία της αγαπημένης μας,
όπως κρύβουμε την ιδέα της λευτεριάς, ανάμεσα στα δυο φύλλα της καρδιάς μας.
Όλοι εδώ πέρα έχουμε έναν ουρανό και το ίδιο χαμόγελο.

Αύριο μπορεί να μας σκοτώσουν. Αυτό το χαμόγελο,
κι αυτόν τον ουρανό, δεν μπορούν να μας τα πάρουν.

Η καρτούλα είναι φτιαγμένη εξολοκλήρου στον υπολογιστή. Θα προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε μια "χειροποίητη συλλογή" είτε γράφοντας εσείς οι ίδιοι τις κάρτες είτε ζωγραφίζοντας. Έχει μεγάλη σημασία που δουλεύετε με υπομονή και κέφι.
Η ποίηση και γενικότερα η λογοτεχνία, είναι απόλαυση γι` αυτόν που τη διαβάζει. Ο στόχος μας είναι τετραπλός. Διαβάζουμε ποίηση, την απολαμβάνουμε, δημιουργούμε και διακοσμούμε παράλληλα το χώρο μας. Και όσο πιο πολύ διαβάζουμε, τόσο πιο πολύ εξοικειωνόμαστε με την ανάγνωση του ποιητικού κειμένου, τόσο πιο εύκολα γινόμαστε αποδέκτες της συγκίνησης που αυτό μας μεταγγίζει.

ΞΥΛΟΥΡΗΣ, ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΕΝΟ ΤΣΟΥΚΑΛΙ

Ανακοίνωση

Αφιέρωμα στον ποιητή της Ρωμιοσύνης Γιάννη Ρίτσο ετοιμάζει στις 4 Φεβρουαρίου στο «Έχει γούστο» (ΝΕΤ, 16.00) η Μπήλιω Τσουκαλά, καθώς το 2009 έχει ανακηρυχθεί «Έτος Ρίτσου» -συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννησή του.

Για τον Γιάννη Ρίτσο μιλούν η κόρη του Έρη και ο Γιώργος Σγουράκης, σκηνοθέτης, παραγωγός και επιμελητής -μαζί με τη σύζυγό του Ηρώ- του βιβλίου-λευκώματος

Γιάννης Ρίτσος: Αυτοβιογραφία

Κινηματογραφική Αυτοβιογραφία. Ντοκουμέντα της ζωής και του έργου του (εκδόσεις «Αρχείο Κρήτης»).

Χρυσορόδινες ανταύγειες

Κατακλυστήκαμε από ζουζουνίσματα. Οι χρυσόμυγες είναι πανταχού παρούσες, διψασμένες για επικοινωνία και διάλογο. Τις έχει πιάσει δε τέτοιος δημιουργικός οίστρος που είναι αποφασισμένες να "χρωματίσουν" ποικιλοτρόπως το ιστολόγιό μας. Διαβάζουν, γράφουν, ζωγραφίζουν...???, ετοιμάζονται για να τιμήσουν το "Έτος Ρίτσου", δηλαδή, τα 100 χρόνια από τη γέννηση του ποιητή της "Ρωμιοσύνης".

Ο Ρίτσος είχε κάνει την ποίηση ζωή του. Η ποιητική γραφή ήταν ο "επιούσιος άρτος" του.

"Δε σκέπτομαι στίχους, είμαι ένας στίχος μέσα στο ποίημα της ανθρωπότητας, νιώθω τούτο το δεσμό, τον ανασαίνω, τον ζω".

Ο Ρίτσος όποιον γνώριζε, όποια δουλειά κι αν έκανε, μια λέξη του έλεγε: "Γράφε, γράφε, γράφε". Μέρα νύχτα σκεφτόταν το γράψιμο.

"Έτσι πορεύεται η ζωή μου, από ποίημα σε ποίημα, από στίχο σε στίχο, έτσι, μερόνυχτα, μήνες και χρόνια κι άλλα χρόνια, χωρίς ανάσα, ανασαίνοντας τούτο τον αέρα που `χει μια βαθιά, ανθρώπινη ευωδιά, μια μυστική στοργή απεραντοσύνης" (11.12.1971)

Το μυστικό για το Ρίτσο ήταν η δουλειά:

"Δουλεύετε", έλεγε. "Μόνο δουλεύοντας μαθαίνουμε όχι μόνο πως να δουλεύουμε αλλά και ανακαλυπτόμαστε και ανακαλύπτουμε, τί έχουμε να πούμε, τί αξίζει και πως να το πούμε" (25.6.1971)

Τα κείμενα προέρχονται από το βιβλίο Γιάννης Ρίτσος "Τροχιές σε διασταύρωση".
Θα επανέλθουμε σύντομα με ...περισσότερο Ρίτσο.

"Έτος Ρίτσου" το 2009

Με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη γέννηση του Γιάννη Ρίτσου, το Υπουργείο Πολιτισμού ανακήρυξε το 2009 "Έτος Ρίτσου" και ανέθεσε στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) τον επιτελικό σχεδιασμό καθώς και το συντονισμό των επετειακών δράσεων και εκδηλώσεων για τον εορτασμό του. Το βασικό πρόγραμμα (εκδοτικό, υποδομών και εκδηλώσεων) έχει ανακοινωθεί και εμπλουτίζεται συνεχώς.
Μπορείτε να πάρετε πολλές πληροφορίες από τη σελίδα του ΕΚΕΒΙ
Το παρακάτω βίντεο που αναφέρεται στη ζωή και τα έργα του ποιητή δημιουργήθηκε από την εκπαιδευτική τηλεόραση.